Thông điệp ngày khí tượng thế giới năm 2018 “ Săn sàng ứng phó với thời tiết, hành động thông minh với khí hậu”
11:00 15/03/2018
“Sẵn sàng ứng phó với thời tiết , hành động thông minh với khí hậu” - là chủ đề đã được chọn cho Ngày Khí tượng Thế giới năm nay, năm 2018. Nếu bổ sung thêm cụm từ “Ứng xử khôn ngoan với nguồn nước” trong khẩu hiệu nói trên thì chúng ta đã nối trọn một chu trình hoàn chỉnh của các thành phần cơ bản đảm bảo quá trình phát triển bền vững.
Thời tiết, khí hậu và nước đều rất quan trọng đối với an sinh xã hội, sức khoẻ cộng đồng và an ninh lương thực. Nhưng chúng cũng có thể trở thành nên nguy hiểm và có sức tàn phá khủng khiếp. Các loại hình thời tiết gây tác động lớn như bão, mưa lớn, nắng nóng, hạn hán, bão tuyết và băng giá đã và đang cướp đi sinh mạng và sinh kế của người dân trong suốt quá trình lịch sử. Và ngày nay, biến đổi khí hậu đang làm gia tăng cường độ và tần suất của những loại hình thiên tai này.
Các hiện tượng thời tiết cực đoan vẫn tiếp tục diễn ra từ cuối năm 2017 đến những ngày đầu của năm 2018, cướp đi sinh mạng và hủy hoại sinh kế của người dân trên khắp thế giới. Mùa bão năm 2017 là mùa bão có thiệt hại kinh tế nặng nề nhất ngay cả với Hoa Kỳ - và phá hủy thành quả phát triển gây dựng trong hàng thập kỷ tại Đô-mi-ni-ca hay các quốc đảo nhỏ ở Ca-ri-bê. Lũ lụt đã làm hàng triệu người dân châu Á mất nhà cửa, trong khi hạn hán làm cho tình trạng đói nghèo và áp lực di cư tại cực Nam Châu Phi càng trở nên trầm trọng.
Không có gì ngạc nhiên khi môi trường là mối quan ngại lớn nhất của các nhà lãnh đạo toàn cầu, được nêu ra tại Báo cáo về Các rủi ro toàn cầu của Diễn đàn Kinh tế Thế giới trong hai năm liền liên tiếp. Chúng bao gồm thời tiết cực đoan; hủy hoại đa dạng sinh học và mất cân bằng hệ sinh thái; thiên tai trên diện rộng; thảm họa môi trường do con người gây ra; và sự thất bại trong công tác thích ứng và giảm nhẹ biến đổi khí hậu. Trong đó, thời tiết cực đoan đã được xem là rủi ro đáng lo ngại nhất.
Năm 2017 là một trong ba năm nóng nhất trong lịch sử và là năm nóng nhất mà không có El Nino. Biến đổi khí hậu do phát thải khí nhà kính khiến hành tinh của chúng ta sẽ nóng hơn, thời tiết cực đoan và lũ lụt sẽ xảy ra nhiều hơn trong tương lai.
Tôi mong rằng tất cả các quốc gia thành viên của Tổ chức Khí tượng Thế giới sẽ cùng “Sẵn sàng ứng phó với thời tiết, hành động thông minh với khí hậu” – và “Ứng xử khôn ngoan với nguồn nước”. Điều này thực sự cần thiết để ủng hộ chương trình nghị sự quốc tế về phát triển bền vững, giảm rủi ro thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Cụ thể, chúng ta cần phải chuẩn bị thật tốt và hiệu quả công tác ứng phó với thời tiết cực đoan, khí hậu và nguồn nước thông qua các hệ thống cảnh báo sớm đa thiên tai. Để tạo điều kiện thuận lợi cho việc này, Tổ chức Khí tượng Thế giới đang công bố một danh mục các hệ thống cảnh báo sớm đa thiên tai. Đây sẽ là một công cụ quan trọng, thực tiễn để tăng khả năng chống chịu của cộng đồng trước những thiên tai kể trên.
Các Cơ quan Khí tượng Thuỷ văn quốc gia cần có khả năng cung cấp các sản phẩm dự báo chính xác và kịp thời đối với mọi hiện tượng thời tiết từ hạn cực ngắn đến nội mùa, mùa, và khí hậu hạn dài bằng ngôn ngữ dễ hiểu nhất đến tất cả mọi người - từ cá nhân đến cộng đồng, đến các lĩnh vực kinh doanh khác nhau và cả các nhà hoạch định chính sách.
Bước đầu tiên trong việc xây dựng khả năng chống chịu với các hiện tượng thời tiết và khí hậu cực đoan chính là việc thiết lập một mạng lưới quan trắc thật tốt. Một mạng lưới quan trắc rộng khắp trên mặt đất, trong không trung, trên biển cũng như từ không gian - là điều tối quan trọng để cung cấp dữ liệu hỗ trợ dự báo và cảnh báo sớm cho các hiện tượng thời tiết và khí hậu cực đoan. Tổ chức Khí tượng Thế giới là một cộng đồng được xây dựng nhằm khuyến khích và tạo cơ hội cho các quốc gia thành viên có nhu cầu nâng cấp nền tảng quan trắc, cũng như phát triển các dịch vụ khí hậu và thời tiết.
Thứ hai, khả năng chống chịu của cộng đồng đối với các hiện tượng thời tiết và khí hậu cực đoan cần phải được xây dựng dựa trên những tiến bộ trong khoa học và công nghệ dự